Leita ķ fréttum mbl.is

Skammtķmalausnir og langtķmalausnir

Žaš er aš bera ķ bakkafullan lękinn aš agnśast śt ķ Sešlabanka og rįšamenn fyrir ašgeršaleysi. Viš erum land skuldara og žrįtt fyrir sterkar undirstöšur žį hafa markašir einhverra hluta vegna sżnt okkur gulaspjaldiš, eins og Intrum oršar žaš og žaš gengur ekki aš gera ekki neitt. Til skamms tķma žarf aš standa enn žéttar viš bakiš į fjįrmįlastofnunum og rķkisstjórn aš koma einhuga og fumlaust fram til aš styrkja trśveršugleika ķslensks efnhagslķfs. Til lengri tķma er skynsamlegt aš huga aš grundvallaržįttum sem snerta stöšugleika ķ višskiptum viš śtlönd, krónuna og tiltrś erlendra višskiptaašila og fjįrfesta. Evrópusambandsašild getur veriš mikilvęgur žįttur ķ aš nį öllum žessum markmišum, aš žvķ gefnu aš įsęttanleg nišurstaša nįist ķ ašildarvišręšum.

Engin skammtķmalausn?

Bent hefur veriš į aš upptaka evrunnar sé ekki skamtķmalauns vegna žess aš žaš taki tķma aš ganga ķ gegnum umsóknarferli, samningavišręšur, žjóšaratkvęšagreišslu og ganga frį lögformlegum atrišum fyrir ašild aš ESB. Eftir aš til ašildar kemur žarf Ķsland aš uppfylla skilyrši fyrir upptöku evru og žar bętast viš nokkur įr til višbótar. Žetta er hįrrétt. Ķsland mun ekki taka upp evru į einni nóttu. Į sama hįtt og kyrrsetumašur mun ekki komast ķ form viš žaš eitt aš kaupa sér kort ķ lķkamsrękt og rįša einkažjįlfara mun Ķsland ekki fį evru viš umsókn um ašild aš ESB. Hins vegar skiptir mįli aš taka įkvöršun – aš taka fyrsta skrefiš og senda skilaboš um įsetning. Aš męta ķ ręktina. Reynsla žeirra ašildarrķkja ESB sem hafa tekiš upp evruna er sś aš įhrifa gętir žegar ķ staš eftir aš įkvöršun um evruašild hefur veriš tekin. Įhrifin koma fram vegna vęntinga markašarins um stöšugleika, ašgerša ķ efnhagsmįlum og rķkisfjįrmįlum og samstarfs viš Sešlabanka Evrópu sem eru hluti af ašlögun aš upptöku evrunnar. Yfirlżsing um įsetning um Evrópusambandsašild og upptöku evru gefur til kynna įform um aš uppfylla skilyrši um veršbólgu, hallalaus fjįrlög og takmörkun skulda viš śtlönd. Hśn sendir skilaboš um aš efnahagsumhverfi ašlagist ķ skrefum žeim višmišunum sem gilda į evrusvęšinu. Aš višskiptaumhverfi hér veri allt hiš sama og ķ Evrópusambandinu.

Ekkert rķki er eyland

Ekkert rķki er eyland ķ alžjóšlegu efnhagslķfi. Ķslenskt hagkerfi er fremur opiš og višskipti eru aš langstęrstum hluta viš Evrópu. Rķflega 70% višskipta eru viš rķk Evrópska efnhagssvęšisins og um helmingur višskipta er viš evrusvęšiš. Inngangan ķ EES var stórt, jįkvętt skref fyrir Ķsland. Sś einkavęšing og frelsi ķ fjįrmįlavišskiptum sem įtti sér staš ķ kjölfariš hafa skapaš hér mikinn hagvöxt, nż tękifęri og aukna žjóšarframleišslu til langframa. Ašild aš ESB og evrunni, meš įsęttanlegum ašildarsamningi, er rökrétt skref fram į viš. Skref sem mun fjarlęgja višskiptakostnaš viš evrusvęšiš og į sama tķma losa śtflytjendur og innflytjendur undan žeim óžolandi sveiflum sem žau žurfa aš bśa viš. Athuganir hafa sżnt aš ESB-ašild og evran muni auka utanrķkisvišskipti og žjóšarframleišslu til langframa.

Trśveršugleiki

Minnsti gjaldmišill ķ heimi og staša Ķslands utan ESB vekur ešlilega spurningar erlendra ašila um višskiptaumhverfi, framtķšarhorfur og sveiflur į ķslenskum markaši. Ašild aš Evrópusambandinu eyšir óvissu um ašstęšur į ķslenskum markaši. Allt višskiptaumhverfi hér veršur žaš sama og ķ ESB, žar sem helstu samstarfsfyrirtęki okkar og samkeppnisfyrirtęki okkar eru. Śtskżringar į markašsašstęšum, peningamįlastefnu og lagalegu umhverfi fyrir fjįrfestum og višskiptaašilum verša einfaldar og skżrar. Ašstęšur hér verša einfaldlega žęr sömu og ķ Evrópu, žvķ alžjóšlega umhverfi sem viš erum žegar hluti af og getum kallaš okkar heimamarkaš. Lagaumhverfi veršur žaš sama og samkeppnisskilyrši verša ķ stórum drįttum žau sömu. Aš sjįlfsögšu leysir Evrópusambandsašild ekki öll vandamįl. Žaš verša įfram sveiflur ķ hagkerfinu og žaš koma til nżjar įskoranir koma vegna sameiginlegrar peningamįlstefnu į evrusvęšinu. Hins vegar veršur stöšugleikinn meiri, trśveršugleikinn meiri og rekstarumhverfi fyrirtękja breytist žegar višskiptakostnašur viš evrur hverfur og breytingar į gengi gjaldmišilsins gagnvart helstu višskiptaašilum sömuleišis.

Ašalsteinn Leifson er lektor ķ višskiptadeild Hįskólans ķ Reykjavķk

Greinin birtist ķ Višskiptablašinu fimmtudaginn 3. aprķl 2008


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband