Leita Ý frÚttum mbl.is

BloggfŠrslur mßna­arins, oktˇber 2008

AS═ leggur til Evrˇpusambandsa­ild

Ůingi Al■ř­usambands ═slands lauk Ý gŠr, en ■ar var sam■ykkt tillaga um a­ ═sland Štti a­ sŠkja um a­ild a­ Evrˇpusambandinu. Ůar sem AS═ eru stŠrstu hagsmunasamt÷k launafˇlks ß landinu ■ß ver­a ■etta a­ teljast stˇrtÝ­indi sem rÝkistjˇrnin getur ekki liti­ framhjß Ý a­ger­um sÝnum nŠstu vikur og mßnu­i. ═ ßlyktun AS═ segir;

Al■ř­usamband ═slands [telur] afar mikilvŠgt a­ stjˇrnv÷ld fylgi lßnafyrirgrei­slu Al■jˇ­agjaldeyrissjˇ­sins eftir me­ ■vÝ a­ tryggja st÷­ugan gjaldmi­il til framtÝ­ar. Ůa­ er sko­un AS═ a­ yfirlřsing um a­ sˇtt ver­i um a­ild ═slands a­ ESB og uppt÷ku evru sÚ eina fŠra lei­in. Ůannig ver­i lßti­ ß ■a­ reyna Ý a­ildarvi­rŠ­um hva­a samningur ═slandi standi til bo­a og hann lag­ur fyrir ■jˇ­ina Ý atkvŠ­agrei­slu. AS═ telur a­ yfirlřsing um a­ stefnt ver­i a­ a­ild a­ evrˇpska myntsamstarfinu (ERM II) ß nŠstu 2 ßrum myndi leggja mikilvŠgan grunn a­ ■vÝ a­ hŠgt yr­i Ý samstarfi vi­ Al■jˇ­agjaldeyrissjˇ­inn a­ skapa nau­synlegan tr˙ver­ugleika fyrir meiri festu Ý skrßningu krˇnunnar ß nŠstu ßrum ■anga­ til full a­ild a­ Evrˇpska peningamßlasamstarfinu (EMU) og upptaka evrunnar nŠ­ist.


Evrˇpusambandi­ er fyrir heimilin

Jˇn Kaldal skrifar frßbŠran pistil Ý FrÚttabla­i­ Ý dag undir ■essu nafni sem mß finna hÚr. ═ lokaor­um pistilsins segir hann;

Hafi einhver haldi­ a­ Evrˇpusambandsa­ild sn˙ist fyrst og fremst um hag banka og stˇrfyrirtŠkja, er ■a­ misskilningur. A­ild a­ Evrˇpusambandinu er fyrir heimili landsins ■vÝ ■ar er a­ finna meiri von um st÷­ugleika og festu en er Ý bo­i hjß innfŠddum stjˇrnendum efnahagslÝfsins. Um ■a­ er ˇ■arfi a­ efast lengur.


Lei­ari Vi­skiptabla­sins; Ůjˇ­ ß tÝmamˇtum

Vi­skiptabla­i­ Ý dag er me­ stˇrgˇ­an lei­ara, sem vi­ fengum leyfi til a­ birta hÚr ß sÝ­unni okkar;

ËhŠtt er a­ segja a­ vi­ ═slendingar h÷fum ekki sˇst eftir st÷­ugleika til ■essa, hvorki sem einstaklingar nÚ hagkerfi. A­ hluta til h÷fum vi­ teki­ al■jˇ­avŠ­ingunni opnum ÷rmum og gerst djarfir fram ˙r hˇfi me­ skuldsetningu einstaklinga og fyrirtŠkja. LÝklega stafar ■a­ af bjartsřni ■jˇ­ar sem taldi sig hafa svo margt fram a­ fŠra og fßtt a­ lŠra. ═ nřjum heimi ■yrfti nřtt fˇlk og nřja hugsun. N˙ ■urfum vi­ a­ endursko­a ■etta mat okkar og finna aftur takt Ý tilveruna, bŠ­i sem einstaklingar og ■jˇ­. Margt af ■essu mun nřtast okkur sÝ­ar og hugsanlega mun breytingin hafa jßkvŠ­ ßhrif ß gildismat okkar sem haf­i augljˇslega truflast ß ■eim uppgangs- og velgengnistÝmum sem ■jˇ­in hefur lifa­ undanfarin ßr. ľ ┴n ■ess ■ˇ a­ ■a­ vŠri innistŠ­a fyrir ■vÝ. Ůa­ breytir ekki ■eirri sta­reynd a­ fram undan eru sßrsaukafullir tÝmar sem kosta mun ■jˇ­ina mikla orku a­ vinna sig ˙t ˙r. ═ Vi­skiptabla­inu Ý gŠr var greint frß ■vÝ a­ erlendir fer­amenn undru­ust ■ß bjartsřni sem ■eir fyndu me­al ■jˇ­arinnar ■rßtt fyrir ■ß erfi­leika sem duni­ hafa yfir. Vonandi er ■a­ vÝsbending um getu ■jˇ­arinnar til a­ taka ■essum ßf÷llum.

┴ nŠstunni ■urfum vi­ a­ řta undir jßkvŠ­ vi­horf, frumkvŠ­i, ■ßttt÷ku og a­l÷gunarhŠfni starfsfˇlks og starfshˇpa gagnvart ■eim breytingum sem fram undan eru. L÷ggjafinn ■arf a­ taka til hendinni og breyta řmsum l÷gum sem hafa ßhrif ß rÚttarst÷­u fˇlks Ý grei­sluerfi­leikum, svo sem l÷gum um gjald■rotaskipti. Gera mß rß­ fyrir a­ gjald■rot rÝ­i yfir marga ß nŠstunni og ■a­ er frßleitt a­ halda fˇlki lengi Ý gÝslingu gjald■rots ■ar sem ■a­ er hundelt af g÷mlum kr÷fum. RÚtt er a­ horfa til ßstŠ­na ■rotsins og fŠra ■eim skjˇtt b˙ sitt aftur sem hrekjast Ý ■rot vegna ■eirra erfi­leika sem n˙ rÝ­a yfir. Ëskar Halldˇrsson "═slandsbersi" var­ gjald■rota ■risvar ß sÝnum skrautlega ferli. Hann kom alltaf aftur og borga­i ßfallnar skuldir frß fyrra gjald■roti. Enginn Štlast til a­ menn geri slÝkt Ý dag en ■ˇ mß vera a­ vi­ ver­um a­ taka ß mˇti einni gjald■rotahrinunni enn Ý ═slandss÷gunni ľ og ■a­ ekki Ý sÝ­asta sinn.

Engum dylst a­ tr˙ver­ugleiki Ýslensks hagkerfis, og ■ß um lei­ ■jˇ­arinnar, hefur be­i­ alvarlegan hnekki. Me­ rÚttu e­a r÷ngu sitjum vi­ uppi me­ slŠmt or­spor. NŠstu ßr munu fara Ý a­ reyna a­ endurheimta traust ß ═slandi og bŠta Ýmynd landsins. Margt bendir til ■ess a­ vi­ ver­um a­ fß a­sto­ erlendis frß til a­ endurheimta tiltr˙ ß Ýslensku ■jˇ­fÚlagi. Ůar hljˇtum vi­ fyrst a­ stoppa vi­ frŠndur okkar ß Nor­url÷ndum sem hafa greinilega ekki yfirgefi­ okkur ß ■essum ■rautatÝmum. S÷mulei­is er brřnt a­ Al■jˇ­agjaldeyrissjˇ­urinn komi sem fyrst a­ mßlum. Me­ a­komu hans fŠst tr˙ver­ugleiki um lei­ og al■jˇ­ahagkerfi­ fŠr skilabo­ um hve alvarlegt ßstandi­ er. Mestu skiptir ■ˇ a­ samstarfsa­ilar okkar erlendis og vi­skiptavinir Ýslenskra fyrirtŠkja fßi tr˙ ß a­ einhver a­ger­aߊtlun sÚ komin Ý framkvŠmd. ═ framhaldinu blasir vi­ a­ sŠkja um a­ild a­ Evrˇpusambandinu og komast Ý myntsamstarf vi­ ■a­. Ůa­ er s˙ framtÝ­arsřn sem bÝ­ur a­ loknum a­ger­um Al■jˇ­agjaldeyrissjˇ­sins til a­ tryggja st÷­ugleika Ý Ýslensku hagkerfi. Eftir ■rautag÷ngu undanfarinna vikna mun Ýslenskt ■jˇ­fÚlag lÝta ÷­rum augum ■Šr lausnir sem fŠra okkur st÷­ugleika ■ˇ a­ ßkve­nu frelsi ver­i fˇrna­ um lei­. Eins og mßlin hafa Šxlast undanfari­ vŠri ■a­ framf÷r.


EvrˇpusjßlfstŠ­ismenn vakni­!

Jˇn Kaldal skrifa­i lei­ara FrÚttabla­sins Ý gŠr. Ůar hvatti hann Evrˇpusinna Ý SjßlfstŠ­isflokknum til dß­a annars muni SjßlfstŠ­isflokkurinn bÝ­a afhro­ Ý nŠstu kosningum. Jˇn segir me­al annars;

Brˇ­urpartur ■ingmanna SjßlfstŠ­isflokksins hefur stutt ■essa stefnu og er fyrir viki­ a­ vakna upp vi­ hugmyndafrŠ­ilegt gjald■rot. TÝmi ■eirra sem hafa haldi­ fram ÷­rum sjˇnarmi­um innan flokksins hlřtur a­ vera runninn upp. Ef ■eir lßta ekki sverfa til stßls ver­ur litlu a­ fagna ß ßttatÝu ßra afmŠli SjßlfstŠ­isflokksins ß nŠsta ßri.


Lei­arann mß finna hÚr.


Evrˇpusambandsa­ild Ý sÝ­asta lagi 2010, og evra 2013

A­alsteinn Leifsson, lektor vi­ Hßskˇlann Ý ReykjavÝk sem situr Ý Evrˇpunefnd forsŠtisrß­uneytisins, sag­i fyrr Ý mßnu­inum a­ ef ═sland myndi hefja a­ildarvi­rŠ­ur vi­ Evrˇpusambandi­ ß ■essu ßri gŠtum vi­ veri­ or­in a­ilar a­ sambandinu Ý byrjun ßrs 2010 og komin me­ evruna ßri­ 2013. Ůetta mat sitt lÚt hann Ý ljˇs eftir fer­ Evrˇpunefndarinnar til Brussel ■ar sem ■eir hittu rß­amenn Evrˇpusambandsins.

FrÚttamenn ß Visir.is hafa veri­ duglegir vi­ a­ greina frß athugasemdum embŠttismanna Evrˇpusambandsins ß erlendri grundu upp ß sÝ­kasti­. Fyrst s÷g­u ■eir frß ■vÝ a­ Diana Wallis, ein af varaforsetum Evrˇpu■ingsins, hafi skrifa­ Olli Rehn sem sÚr um stŠkkunarmßl sambandsins a­ ═slendingar Šttu a­ fß skyndime­fer­ ef ■eir skyldu sŠkja um a­ild a­ Evrˇpusambandinu. Haft er eftir Wallis a­;

MÝn tilfinning er s˙, eftir a­ hafa fylgst me­ samskiptum ESB og ═slands Ý um ßratug, er a­ me­ sÚrreglum um sjßvar˙tveg vŠri hŠgt a­ semja um fulla a­ild ═slands a­ ESB ß nokkrum vikum fremur en mßnu­um. Ůetta hljˇta a­ vera gˇ­ tÝ­indi fyrir ═sland ■ar sem Úg tel a­ svo fljˇt afgrei­sla myndi binda enda ß efnahagsşˇvissuna Ý landinu a­ miklu leyti.


N˙ sÝ­ast Ý gŠr greindi Visir.is frß ■vÝ a­ Olli Rehn Ýtreka­i ■a­ Ý samtali vi­ AFP frÚttastofuna a­ ═slendingar gŠtu gengi­ Ý sambandi­ mj÷g hratt ef ˇska­ vŠri eftir ■vÝ. Ůa­ er ■vÝ spurning hvort mat A­alsteins sÚ bara frekar svartsřnt Ý ljˇsi n˙verandi a­stŠ­na!


═slenskur sjßvar˙tvegur styrkist vi­ ESB a­ild

┴gŠta ßhugafˇlk um Evrˇpumßl, mj÷g ßhugaver­ grein um sjßvar˙tvegsstefnu Evrˇpusambandsins birtist Ý Morgunbla­inu ß laugardaginn. H÷fundur er Hjßlmar Vilhjßlmsson sem starfar vi­ ˙tger­arfyrirtŠki Ý ESB landi. ═ greininni kve­ur vi­ annan tˇn en venjulega ■egar rŠtt er um sjßvar˙tvegsstefnu Evrˇpusambandsins. Hjßlmar segir me­al annars:

Vi­ inng÷ngu Ý ESB yr­i ˇvissa um nřtingarrÚtt minnku­ Ý Ýslenskum sjßvar˙tvegi. ESB vir­ir eigna- og nřtingarrÚtt og s÷gulegur vei­irÚttur Ýslenskra sjßvar˙tvegsfyrirtŠkja vŠri ekki Ý uppnßmi ß fj÷gurra ßra fresti. Reglan um hlutfallslegan st÷­ugleika (e. relative stability) tryggir a­ildarrÝkjunum, sem og einstaka fyrirtŠkjum, fasta aflahlutdeild Ý heildarkvˇta ˙t frß s÷gulegum rÚttindum hvort heldur sem ■au eru keypt e­a ßunnin. Sem forsvarsma­ur fyrir ˙tger­arfyrirtŠki innan ESB hef Úg teki­ virkan ■ßtt Ý starfi sendinefnda sambandsins ß svi­i sjßvar˙tvegsmßla Ý al■jˇ­legum fiskvei­inefndum. Jafnframt hef Úg fylgst me­ vasklegri framg÷ngu Ýslenskra sendinefnda Ý s÷mu fiskvei­inefndum um ßrara­ir. Reynsla mÝn segir a­ r÷dd og ßherslur ═slands Ý sjßvar˙tvegsmßlum muni hafa veigamikinn sess innan ESB gerist ═sland a­ildarrÝki.


Hef­u bankarnir ßtt meiri von innan ESB?

Willem Buiter, prˇfessor vi­ London School of Economics, skrifa­i mj÷g merka skřrslu fyrir Landsbankann Ý j˙lÝ ß ■essu ßri sem mß finna hÚr. Ůar vara­i hann vi­ a­ n˙verandi ßstand gŠti komi­ upp Ý efnahagslÝfi ═slands. ┴ heimasÝ­u sinni segir hann me­al annars um ni­urst÷­u skřrslunnar;

Our main point was that Icelandĺs banking sector, and indeed Iceland, had an unsustainable business model. The country could retain its internationally active banking sector, but that would require it to give up its own currency, the Icelandic kroner, and to seek membership of the European Union to become a full member of the Economic and Monetary Union and adopt the euro as its currency. Alternatively, it could retain its currency, in which case it would have to move its internationally active banking sector abroad. It could not have an internationally active banking sector and retain its own currency.


N˙ er spurning hvort ■a­ eigi a­ byggja hi­ "nřja" ═sland aftur me­ krˇnuna, ver­tryggingu og hßu ver­lagi - e­a ganga Ý Evrˇpusambandi­, taka upp evru og borga 5% vexti af h˙snŠ­islßnunum Ý sta­ r˙mlega 20% eins og stefnir Ý a­ almenningur ß ═slandi muni borga ß ■essu ßri, ef ■a­ tˇk ■ß ekki h˙snŠ­islßn Ý erlendri mynt.


Hva­ gerist me­ inng÷ngu Ý ESB?

Vi­ viljum benda lesendum okkar ß stˇrgˇ­a fŠrslu sem Gu­mundur Gunnarsson skrifar ß bloggi­ sitt Ý dag um hva­ breytist Ý raun vi­ inng÷ngu Ý Evrˇpusambandi­. Hana mß finna hÚr.

Stˇrmerkileg grein Ůorger­ar KatrÝnar varaformanns SjßlfstŠ­isflokksins

┴gŠta ßhugafˇlk um Evrˇpumßl, mitt Ý ■essum miklu efnahagslegu sviptivindum sem vi­ erum a­ upplifa ■essa dagana birtist stˇrmerkileg grein eftir Ůorger­i KatrÝnu Gunnarsdˇttur menntamßlarß­herra og varaformann SjßlfstŠ­isflokksins Ý FrÚttabla­inu ß sunnudaginn. Ůar stappar h˙n stßlinu Ý landsmenn og minnir ß hina miklu ßherslu sem stjˇrnv÷ld hafa lagt ß fjßrfestingu Ý menntun og rannsˇknum. En svo fjallar h˙n um peningamßlastefnu Se­labankans og framtÝ­arhagsmuni ═slendinga Ý Evrˇpu. Ekki er hŠgt a­ t˙lka ■essi or­ varaformanns SjßlfstŠ­isflokksins ÷­ruvÝsi en h˙n telji a­ ═slendingar ver­i a­ k˙venda Ý stefnu sinni Ý ■essum mßlum.

Ůorger­ur KatrÝn segir me­al annars;

Ţmis mist÷k hafa veri­ ger­ ß undanf÷rnum ßrum. En vi­ h÷fum lÝka sřnt fyrirhyggju til framtÝ­ar ß m÷rgum svi­um: Ůa­ hefur til dŠmis veri­ fjßrfest miki­ Ý menntun og rannsˇknum ß sÝ­ustu ßrum. Ůa­ ver­ur a­ tryggja a­ s˙ fjßrfesting skili sÚr af fullum krafti inn Ý okkar samfÚlag ß ■essari ÷gurstundu. Vi­ erum hß■rˇa­ rÝki me­ h÷rkuduglegt fˇlk. ═ ■vÝ felst okkar von, okkar ßskorun.

Vi­ ver­um einnig ß nŠstu mßnu­um a­ nřta okkur ■au sˇknarfŠri sem er a­ finna ß svi­i orkufreks i­na­ar og sjßvar˙tvegs og auka ■ar fj÷lbreytni og sk÷punarkarft. TŠkifŠrin eru svo sannarlega til sta­ar og munu hjßlpa vi­ a­ fleyta okkur Ý gegnum ■ß erfi­u tÝma sem framundan eru.

Vi­ blasir, a­ s˙ peningamßlastefna sem vi­ h÷fum treyst ß undanfarin ßr hefur ekki skila­ ■eim ßrangri sem til var Štlast, svo vŠgt sÚ til or­a teki­. Hßir střrivextir Se­labankans vi­ ■Šr a­stŠ­ur sem n˙ eru uppi Ý Ýslensku samfÚlagi eru eins og ÷fugmŠlavÝsa. Vi­ ver­um a­ endurheimta ■ann st÷­ugleika sem hÚr rÝkti og grÝpa til ■eirra rß­a sem nau­synleg kunna a­ reynast Ý ■vÝ sambandi. ═slenskt samfÚlag og Ýslenskt efnahagslÝf ■olir ekki a­ra r˙ssÝbanarei­ af ■vÝ tagi sem vi­ h÷fum n˙ upplifa­. ═ nßinni framtÝ­ er ljˇst a­ vi­ ver­um a­ halda ßfram a­ reyna a­ la­a a­ erlendar fjßrfestingar inn Ý okkar samfÚlag ß hinum mismunandi svi­um. Ůa­ blasir vi­ a­ n˙gildandi peningamßlastefna og traust ß gjaldmi­ili okkar hefur be­i­ hnekki en ■a­ er ekki til ■ess falli­ a­ vera sß segull sem til ■arf fyrir fjßrfesta.

Nřjar forsendur

Ůa­ er einnig ljˇst a­ umrŠ­a um tengsl okkar vi­ Evrˇpusambandi­ ver­ur ekki lengur hß­ ß s÷mu forsendum og veri­ hefur til ■essa. Sum ■eirra ßfalla sem vi­ ur­um fyrir mß a­ minnsta kosti ˇbeint rekja til a­ildar okkar a­ Evrˇpusamstarfinu og vÝsa Úg ■ar me­al annars til ■eirrar heimildar sem Ýslenskir bankar h÷f­u til a­ byggja upp innlßnsreikninga Ý ÷­rum rÝkjum en me­ Ýslenskri baktryggingu. ┴ hinn bˇginn mß einnig fŠra r÷k fyrir ■vÝ a­ hjß m÷rgu hef­i mßtt komast, ef vi­ hef­um ßtt a­ild a­ ESB.

Hvert s˙ umrŠ­a sem n˙ fer Ý h÷nd um Evrˇpumßl mun lei­a okkur er engin lei­ a­ spß fyrir um. Vi­ ver­um a­ velta fyrir okkur hver sta­a okkar er og sjß hvernig rÝkjum ß evrusvŠ­inu rei­ir af Ý ■eirri fjßrmßlakreppu sem hugsanlega hefur ekki enn nß­ hßmarki sÝnu. Hitt er ljˇst a­ vi­ SjßlfstŠ­ismenn h÷fum ßvallt sagt a­ stefna okkar eigi a­ rß­ast af k÷ldu mati ß ■vÝ hvar og hvernig hagsmunum ═slands er best borgi­ til lengri tÝma. Umhverfi­ er n˙ breytt, forsendur hafa breyst. Breyttar forsendur kalla ß endurnřja­ hagsmunamat.


SŠkjum um a­ild a­ ESB

Evrˇpusamt÷kin hafa ß undarf÷rnum ßrum lagt ßherslu ß nßnari samvinnu vi­ samstarfs■jˇ­ir okkar Ý Evrˇpusambandinu. Ůar eiga ═slendingar samherja Ý lausn ■eirra alvarlegu vandamßla , sem n˙ kalla ß ßtak og samvinnu allra jar­arb˙a svo sem loftslagsbreytingar af manna v÷ldum, misskiptingu lÝfsgŠ­a og fyrirsjßanlegar breytingar ß nřtingu řmissa au­linda nßtt˙runnar.

Vi­ ■Šr ˇvenjulegu a­stŠ­ur sem n˙ rÝkja Ý fjßrmßlum al■jˇ­asamfÚlagsins hljˇtum vi­ a­ svipast um eftir bandam÷nnum vi­ lausn ■ess vanda sem ■jˇ­arb˙i­ n˙ glÝmir vi­. Hinn hlutfallslega smßi gjaldmi­ill okkar er n˙ or­inn undirrˇt alvarlegs ■jˇ­arvanda.

A­ild a­ Evrˇpusambandinu er ekki skammtÝmalausn fyrir Ýslenska bankakerfi­, en slÝkri a­ild myndi fylgja fyrirheit um ■ßttt÷ku Ý ÷flugu myntbandalagi a­ fullnŠg­um skilyr­um sem sett hafa veri­ Ý ■vÝ skyni a­ vernda gildi og tr˙ver­uleika hinnar sameiginlegu myntar. Ef Ýslensku bankarnir hef­u ■rˇast Ý umhverfi hinnar sameiginlegu myntar Evrˇpusambandsins vŠru starfsskilyr­i ■eirra ÷nnur og betri en Ý dag. Og ■jˇ­in stŠ­i ekki andspŠnis jafn alvarlegu fjßrhagslegu ßfalli eins og n˙ er raunin ß.

Evrˇpusamt÷kin skora n˙ ß almannasamt÷k, stjˇrnv÷ld og l÷ggjafarvald a­ sameinast um ■ß stefnu a­ undirb˙in ver­i ß markvissan hßtt umsˇkn Ýslenska lř­veldsins um inng÷ngu Ý Evrˇpusambandi­. Um lei­ ver­i fyrstu skrefin stigin Ý ■vÝ a­ samrŠma Ýslenska hagstjˇrn ■eim reglum sem gilda fyrir a­ildarrÝki evrˇpska myntbandalagsins.


Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband